Fazla Mesai, Hafta Tatili ve UBGT Alacakları Kıdem Tazminatı Hakkı Doğurur mu?

İş yerindeki çalışması bir yılı doldurmuş olan 4857 sayılı Kanun’a tabi işçiler, kıdem tazminatına hak kazanmaktadır. Ancak, her işten ayrılana kıdem tazminatı verilmemektedir. Kıdem tazminatını almak için işçinin kendisini işverenin insafına bırakıp kendisine sunulan istifa dilekçesini imzalaması doğru değildir.

Bu makalede fazla mesai ücreti, UBGT ücreti ve hafta tatili ücreti alacaklarının hiç ya da eksik ödenmesi hâlinde işçinin nasıl kıdem tazminatına da kavuşacağını, hukuki dille boğmadan yalın bir şekilde anlatıyoruz.

Öncelikle, kıdem tazminatını almak isteyen işçi, 4857 sayılı İş Kanunu’nun 24/2-e bendi uyarınca fazla mesai, UBGT ve hafta tatili ücretlerinin ödenmemesi/eksik ödenmesi sebebiyle noterden çekeceği ihtarnameyle iş akdini feshedebilir. Noterden çekilen ihtarname çekildiği anda sonuç doğurmakta olup iş akdi ileriye dönük olarak feshedilmiş olacaktır. Bundan sonra, ihtarnamede belirtilen sürede ödeme yapılmaması hâlinde işçi arabulucuya başvurmak durumundadır. Akabinde, arabulucuda anlaşma sağlanamazsa dava yoluna gidilmelidir.

Görüldüğü üzere, işçi sanılanın aksine istifa imzalamak zorunda olmayıp istediği an ve zamanda iş akdini feshedebilmektedir.

Davanın seyrine gelecek olursak, ispat hususunda öncelikle yazılı belgeler önem arz edecektir. Örneğin, fazla mesai ücreti alacağının hesaplanmasında vardiya çizelgesi, iş yerine giriş çıkışlarda kart okuma sistemi varsa bu sistemdeki kayıtların dökümü, tanık beyanlarına nazaran daha ağır basacaktır. Fazla mesai tahakkukları içeren imzalı bordro olması durumunda da dışlama yöntemine başvurularak işçinin burada yer alan tahakkuku kabul ettiği esas alınacaktır.

Ancak, uygulamada birçok davada görülmektedir ki birçok işveren imzalı bordro tutmamakta veyahut işe giriş çıkış saatleri yazılı bir şekilde belgelenmemektedir. Bu durumda işçi, mahkemede dinleteceği, husumetsiz ve kendisiyle aynı dönemde çalışmış olan tanıkların beyanlarıyla alacağının miktarını ispat edebilecektir. İşçinin ispat ettiği miktarın ödendiğini ise işveren ispat etmekle yükümlü olup imzasız bordrolarla yapılan ödemeler banka kayıtlarıyla uyuştuğu takdirde mahsup yöntemine başvurulacaktır.

En nihayetinde, dava sonucu ödenmemiş bir lira dahi fazla mesai ücreti, hafta tatili ücreti veyahut UBGT ücreti alacağı hesaplandığı takdirde işçi kıdem tazminatına da hak kazanacaktır.